Chứng khoán Việt Nam - Bong bóng chứng khoán lần đầu tiên bị vỡ

Gọi cho đúng tên nhé: Thị trường sụp đổ (giảm tới 44% thì không gọi là sụp đổ thì gọi là gì); Các nhà đầu tư trong nước = Các "con bạc". Xin mời đọc toàn văn bài viết trên "The Economist", tạp chí kinh tế hàng đầu trên thế giới nhé.

Chứng khoán Việt Nam - Bong bóng chứng khoán lần đầu tiên bị vỡ

The Economist, 03/04/08

Ở Việt Nam, cũng như ở các nước Đông Nam Á khác, hầu hết mọi thứ đều tăng giá – thực phẩm, nhiên liệu, nhà cửa. Nhưng cổ phiếu lại đi theo hướng ngược lại. Các thị trường chứng khoán trong khu vực bị suy giảm trong Quý I, sự suy giảm tồi tệ nhất trong vòng vòng sáu năm trở lại đây. Không có nơi nào bị thiệt hại nặng nề như thị trường chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, một thị trường chứng khoán non trẻ nhất trong khu vực: chỉ số thị trường giảm tới 44% trong Quý I (xem đồ thị). Các nhà đầu tư nhỏ của nước Việt Nam XHCN nồng nhiệt chào đón CNTB ngay sau khi thị trường chứng khoán được thành lập vào năm 2000. Nhưng trong những tháng vừa qua, họ đã thấy được mặt trái của thị trường khi lần đầu tiên bong bóng thị trường nổ tung.

Tâm trạng u buồn tràn ngập các công ty chứng khoán trái ngược hẳn với hình ảnh đầu năm ngoái (2007), khi các “sàn giao dịch” chật ních các đầu tư nhỏ náo nhiệt, mắt dán chặt vào các màn hình lớn hiển thị giá khi giá cổ phiếu tăng lên các đỉnh cao một cách vô lý. Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF) đã cảnh báo các nhà quản lý nhằm hạ nhiệt thị trường. Cơ quan quản lý đã làm theo cảnh báo, chỉ thị cho các ngân hàng dừng cho các cá nhân và các công ty vay để đầu cơ vào cổ phiếu. Việc này đã làm cho bong bóng thị trường xì hơi đôi chút. Vào tháng Giêng năm nay, biện pháp này đã được gỡ bỏ một phần.

Tuy nhiên, thị trường chứng khoán lúc này lại chịu sức ép của những lo ngại về tình trạng lạm phát trong nước và sự suy thoái của nền kinh tế Mỹ, là một trong những thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam. Để kiềm chế cơn bão lạm phát – gần 20% trong tháng Ba so với cùng kỳ năm ngoái – Chính phủ đã áp dụng lại các biện pháp kiểm soát tín dụng, và các biện pháp lần này được áp dụng rộng rãi hơn lần trước, nhằm giảm thiểu các hoạt động đầu cơ chứng khoán. Điều này càng làm cho thị trường chứng khoán suy giảm hơn nữa.

Cơn lũ bán ra mang màu đỏ

Trong vài tuần gần đây, khi đà xuống dốc gia tăng, những ngân hàng trước đây đã cho những nhà đầu tư thất bại vay vốn nhận ra mình đang giữ những cổ phiếu như đồ thế chấp, bèn quăng chúng vào thị trường, làm cho vấn đề trở nên tồi tệ hơn. Chính phủ bắt đầu lo sợ điều này có thể đặt chương trình cổ phần hoá của Chính phủ ở vào thế rủi ro. Chính phủ đã chỉ thị cho Tổng Công Ty Đầu Tư và Kinh Doanh Vốn Nhà Nước (SCIC), một công ty nắm giữ phần vốn của nhà nước trong các doanh nghiệp cổ phần hoá, mua vào lại các cổ phiếu để hỗ trợ cho thị trường. Mặc dù việc này không phải là chưa có tiền lệ (nước Anh cũng thực hiện việc mua lại tương tự như vậy khi việc tư nhân hoá BP, một công ty dầu mỏ, bị ảnh hưởng lớn do sự sụp đổ của thị tường chứng khoán năm 1987), ý tưởng đó vướng phải sự phản đổi của chính SCIC.

Do đó, ngày 27 tháng 3, một biện pháp quyết liệt hơn được thực hiện, xiết lại những biến động giá các cổ phiếu do các cá nhân nắm giữ theo biên độ 1% trong ngày giao dịch. Các ngân hàng cũng được yêu cầu ngưng không giải chấp các cổ phiếu mà họ đang nắm giữ. Các biên pháp này, dự kiến là thực hiện tạm thời, đã thành công trong việc ngăn chặn thị trường sụp đổ. Ngày 3 tháng 4, Chính phủ lại thông báo nới rộng biên độ giao dịch ra thành 2%.

Cho đến nay, dường như các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, từng trải nghiệm với những thăng trầm trong đầu tư trên thị trường chứng khoán, vẫn kiên định. Cơ quản quản lý thị trường, Uỷ Ban Chứng Khoán Nhà Nước, trong tuần này cho biết rằng các nhà đầu tư nước ngoài là những người mua nhiều hơn bán trong giai đoạn từ đầu năm đến nay. Chỉ có những “con bạc” trong nước là những kẻ sợ hãi và rút tiền ra khỏi thị trường. Mặc dù một số người sẽ mất một phần tiền tiết kiệm của cả đời, nhưng con số này này tương đối ít - có lẽ có nửa triệu người đầu tư vào thị trường chứng khoán trong một nước có 85 triệu dân - vì vậy ảnh hưởng về tài sản nói chung nên nền kinh tế có thể được hạn bớt.

Ông Dominic Scriven thuộc công ty Dragon Capital, một công ty đầu tư đóng tại Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng trên thị trường chứng khoán trong cái rủi có cái may. Trước khi thị trường đổ vỡ, nhiều công ty thấy rằng quá dễ để phát hành cổ phiếu trên thị trường, do đó chúng không chịu áp lực phải cải thiện công việc quản lý công ty. Dòng cổ phiếu phát hành thêm liên tục đã pha loãng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu, góp phần vào sự đổ vỡ của thị trường. Có quá nhiều công ty chứng khoán mới được thành lập và các công ty không chuyên về tài chính đã sao lãng mảng kinh doanh cốt lõi của mình để chạy theo cám dỗ nhất thời trong đầu tư vào chứng khoán. Bây giờ, cú “chấn động” vừa rồi dường như lại là hữu ích. Ông Scriven nói: “Chúng tôi học được nhiều điều từ sự đổ vỡ vừa qua của thị trường”.

(Nguồn: The Economist, ngày 3 tháng 4 năm 2008)

Bạn có muốn nghe đọc không? (Audio)

SCIC ra tay cứu thị trường - Diễn biến tiếp theo sẽ ra sao?

Tuần rồi thị trường có những biến động đầy kịch tính. Thị trường giảm sàn liên tiếp 3 phiên, xuống còn 583 điểm vào ngày thứ Tư. Không thể để thị trường xuống hơn được nữa (cộng thêm áp lực của cộng đồng các nhà đầu tư), Chính phủ cho phép Tổng Công ty Tổng công ty Đầu tư Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) mua vào CP nhằm hỗ trợ thị trường. Thị trường đón nhận tin tốt đó bằng hai phiên tăng trần liên tiếp, đóng cửa phiên cuối tuần ở mức 640 điểm.

Có khá nhiều ý kiến trái ngược nhau về động thái của SCIC. Tác động tức thời thì đã rõ ràng. Nhưng về lâu dài thì câu trả lời còn bỏ ngỏ. Cầu của mấy phiên cuối tuần thực tế là do sự giải ngân của lượng tiền mặt sẵn có trong tài khoản của các nhà đầu tư. SCIC chưa giải ngân nhiều (trong số dự kiến được cho là 5.000 tỷ đồng). Như vậy VNINDEX có thể phục hồi về mức 700 điểm. Vẫn là một mức quá thấp so với đỉnh 1170 điểm vào tháng 3/2007.

Các yếu tố bất lợi cho thị trường vẫn còn hiện hữu: lãi suất ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao (12%/năm), các biện pháp kiềm chế lạm phát vẫn được ưu tiên, các nguồn tiền từ thị trường vàng và bất động sản chưa thể quay lại TTCK được. Hơn nữa thị trường thế giới vẫn ở tình trạng rất xấu, chỉ số Down John xuống dưới 12.000 điểm (11.893) - mức thấp kỷ lục kể từ năm 2006.

Trong tuần tới, VNINDEX có thể tiếp tục tăng một vài phiên nữa nhờ hiệu ứng mạnh của liệu pháp SCIC. Tuần trước đã tới sàn để định giải ngân vào thứ Tư, nhưng không dám xuống tay. Đến khi thị trường đảo chiều thì không thể chen lệnh mua vào được. Thị trường VN cực kỳ bất thường ở những thời điểm nhập cảm. Với nhà đầu tư nhỏ, bạn khó có thể khớp lệnh bán khi thị trường đồng loạt giảm sàn, và khó có thể mua khi thị trường đồng loạt tăng trần. Chỉ khi nào thị trường tương đối ổn định thì bạn mới khớp lệnh dễ dàng. Đó là một trong những bất lợi chính của nhà đầu tư nhỏ trên TTCK Việt Nam.

Chứng khoán trong cuộc chiến không cân sức với lãi suất và giá vàng

Giá vàng tiếp tục tăng, kể cả trong hai ngày cuối tuần. Các ngân hàng bắt buộc phải duy trì lãi suất huy động cao (12%/năm) để níu chân khách hàng.
Chứng khoán, dù đã giảm 23.8 điểm (3.5%) vào tuần qua, sẽ có khả năng còn tiếp tục giảm trong tuần tới.
Ứng xử trong tuần tới: án binh bất động, tiếp tục nghe ngóng và sẽ giải ngân khi có tín hiệu tốt rõ ràng.

Tuần trước đã định làm một entry riêng về chi tiêu ngân sách (kém hiệu quả và tỷ lệ thất thoát cao) có ảnh hưởng tới lạm phát, và gián tiếp ảnh hưởng tới thị trường chứng khoán. Nhưng bây giờ lại thấy nhiều người đề cập đến rồi nên thôi. Báo Tuổi trẻ khá mạnh dạn khi đưa bài chỉ rõ mối liên hệ giữa tham nhũng và lạm phát. Chắc sẽ còn nhiều nhiều khai thác tiếp ý này và đẩy vấn đề đi xa hơn nữa. Sẽ trở lại vấn đề này theo cách tiếp cận khác.

Thị trường Chứng khoán hai tuần sau Tết

Hai tuần giao dịch sau Tết, thị trường liên tục đi xuống từ 859 xuống còn 687 điểm. Như vậy là giảm tới 20% chỉ sau 9 phiên giao dịch. Diễn biến thị trường trái với dự đoán của mình là thị trường có thể tiếp tục hưng phấn một vài tuần sau Tết. Tuy vậy là phù hợp với nhận định dài hạn của mình và cũng là phản ứng thích hợp trước động thái chính sách của Chính phủ.

Trong một vài tuần tới thị trường có thể còn tiếp tục đi xuống do một số nguyên nhân sau đây:
- Chính phủ tiếp tục chính sách thắt chặt tiền tệ để kiềm chế lạm phát bằng việc phát hành tín phiếu bắt buộc (tới 20.300 tỷ đồng) để rút bớt tiền từ lưu thông về.
- Nguồn cung tăng mạnh, (khoảng 10.000 tỷ đồng) trong khi cầu mới chưa thấy đâu.
- Lãi xuất ngân hàng tăng mạnh (và còn tiếp tục tăng) trong một cuộc đua gay gắt của các ngân hàng thương mại.

Tuy nhiên, tình hình có thể thay đổi do chính sách của Chính phủ có thể được điều chỉnh để phù hợp với thực tế hơn. Chính phủ lại vẫn phải tăng cung tiền để đảm bảo nhu cầu phát triển. UBCK có thể xét lại lịch phát hành thêm của các tổ chức niêm yết. Lãi xuất ngân hàng có thể giảm khi nguồn cung tiền tăng.

Thị trường mấy tháng gần đây phụ thuộc nhiều vào động thái của chính phủ trong việc xử lý vấn đề tiền tệ/lạm phát. Chính sách vừa qua không thể nói là linh hoạt mà là không nhất quán thể hiện sự lúng túng của cơ quan quản lý trong điều hành kinh tế.

Các chính sách về tiền tệ vừa qua chưa động đến những vấn đề cốt lõi nhất của lạm phát. Một trong những vấn đề đó là chi tiêu (cả cho đầu tư và cho tiêu dùng) của Chính phủ gia tăng nhanh và ngày càng kém hiệu quả (mình có cảm giác là tham nhũng ngày càng gia tăng). - Có lẽ phải có một entry riêng về vấn đề này.

Ứng xử trong tuần tới: cơ cấu lại danh mục đầu tư, giải phóng một hai mã xấu và giải ngân nhập thêm một hai mã tốt, ngân hàng hoặc SX hàng lương thực-thực phẩm.

Thị trường chứng khoán tuần cuối năm con Lợn – Triển vọng trong năm Chuột

Thị trường chứng khoán Việt Nam có một tuần cuối năm (âm lịch) tăng liên tục 5 phiên trong tuần (trái với dự đoán được đề cập trong bài trước). Đó là kết quả của một số nguyên nhân sau đây:

- Theo xu thế chung của thị trường thế giới, do phản ứng tích cực trước quyết định của FED tiếp tục giảm lãi xuất cơ bản 50 điểm phần trăm xuống còn 3.0%

- Phản ứng tích cực của thị trường trước tin Ngân hàng Nhà nước (SBV) sẽ sửa đổi chỉ thị 03 về cho vay đầu tư chứng khoán.

- Ngân hàng Nhà nước tiếp tục mua vào USD tạo điều kiện cho các nhà đầu tư nước ngoài có đủ nguồn tiền đồng đầu tư vào thị trường chứng khoán.

- Các quỹ đầu tư, theo một số nguồn tin chưa được kiểm chứng, tăng cường giải ngân nhằm đối phó với tình trạng lạm phát cao của Việt Nam. (thay vì duy trì tỷ lệ tiền mặt cao để có thể sẵn sàng mua vào CP có giá tốt, hay chờ thị trường xuống đến mức “hợp lý” để mua vào)

- Hàng loạt công ty công bố kết quả kinh doanh quý 4-2007, cho thấy sự tăng trưởng vững mạnh của nhiều công ty niêm yết

Tuy nhiên hiện tượng VN-INDEX tăng liên tiếp trong 5 phiên của tuần cuối năm trước khi nghỉ Tết có thể chỉ là sự hưng phấn nhất thời. Sự cắt giảm lãi xuất của FED có thể không cưỡng lại được đà suy thoái của nền kinh tế Mỹ, và do đó sẽ khó có thể có tác động tích cực lâu dài tới TTCK toàn cầu cũng như TTCK Việt Nam. Việc sửa đổi chỉ thị 03 của SBV về thực chất là xiết chặt hơn nữa hoạt động cho vay đầu tư CK của các ngân hàng thương mại. Hạn chế đổi ngoại tệ cho các nhà đầu tư nước ngoài chưa bao giờ được xem như là một nguyên nhân cơ bản làm thị trường chứng khoán Việt Nam suy giảm trong nửa cuối 2007 kéo dài cho đến gần hêt tháng 1/2008. Phản ứng của các quỹ đầu tư, nếu đúng như tin đã đưa cungx chỉ làm tăng lực cầu nhất thời.

Dự đoán TTCK sau Tết: Sẽ tiếp tục kéo dài sự hưng phấn của thị trường thêm một vài tuần.

Dự đoán cho cả năm con Chuột: Sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam có nền tảng vững chắc: i) sự tăng trưởng nhanh của nền kinh tế; ii) năm 2008, các công ty đã niêm yết trên thị trường chứng khoán tiếp tục kinh doanh đạt kết quả tốt và tăng trưởng liên tục; iii) nhiều công ty đang kinh doanh tốt sẽ thực hiện IPO và niêm yết trên thị trường; iv) các nhà đầu tư mới, đặc biệt là từ nước ngoài, sẽ quan tâm hơn tới việc đầu tư vào TTCK ở VN. Thị trường sẽ thu hút thêm được nhiều nguồn vốn đầu tư mới.

Tuy nhiên VN-INDEX có tăng hay không lại phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, đôi khi lại nằm ngoài các yếu tố kể trên. Một trong những yếu tố quan trọng nhất tác động đến VN-INDEX trong năm 2008 sẽ là giá khởi điểm khi thực hiện IPO của các đại công ty.

Nhìn lại các đợt IPO của các đại công ty trong năm 2007 và đầu tháng 1/2008 thì thấy rằng giá khới điểm của các đợt IPO lớn ảnh hưởng đáng kể tới thị trường. Năm 2007, thị trường mất một thời gian dài trầm lắng do chờ đợi, nghe ngóng trường hợp IPO Vietcombank (VCB). Việc đặt giá VCB ở mức 100 là khá cao thì khi được niêm yết trên thị trường phải mất một thời gian dài giá của VCB mới đi lên được một mức đáng kể; hay việc đặ giá SABECO ở mức giá khởi điểm 70 và đấu giá thành công trung bình cũng ở mức 70 cho khoảng 60% khối lượng CP chào bán cho thấy giá khởi điểm như vậy là quá cao, và có nguy cơ phải tổ chức đấu giá tiếp. Như vậy, liên niêm yết thì chắc chắn giá của SABECO phải mất một thời gian dài để vượt qua chính mình.

Trong năm 2008 sẽ còn một số dợt IPO lớn như HABECO, Mobi Phone, Vinaphone, Các Ngân hàng Thương mại Nhà nước: Ngân hàng Đầu tư và Phát triển, Ngân hàng Công thương,… Nếu Nhà nước tiếp tục giữ quan điểm chào bán các DNNN với giá cao thì VN-INDEX khó có thể tăng mạnh được, và điều đó hạn chế khả năng tăng trưởng tiếp theo của TTCK Việt Nam.

Trên thị trường luôn luôn có các CP phiếu tốt với giá hợp lý để có thể đầu tư. Nhà đầu tư nhanh nhạy vẫn có thể lọc ra được các CP xứng đáng để đầu tư bất chấp VN-INDEX như thế nào.

Chúc mọi người có một năm đầu tư thắng lợi trong năm con Chuột.

Tết buồn cho Thị trường chứng khoán Việt Nam

Tuần này (21-25 Jan. 08) VN-Index lại tiếp tục đi xuống, đóng cửa ở mức 776.04 điểm, giảm 71 điểm (8.4%) so với cuối tuần trước. Như vậy, tính đến thời điểm này, VN-Index đã giảm 5 tuần liên tiếp.

Mặc dù tiếng kêu ai oán nổi lên trên khắp các diễn đàn CK (và cả các hội nghị, hội thảo về TC-CK), nhưng Chính phủ không có một động thái rõ ràng nào nhằm cứu thị trường. Thật là kỳ lạ đối với cung cách quản lý của VN. Trong khi đó thì với xu hướng chung đi xuống của CK toàn cầu, chính phủ nhiều nước đã có phản ứng tích cực để cứu vãn thị trường. Chẳng hạn Mỹ đã tiếp tục cắt giảm mạnh lãi suất, và điều chỉnh ngân sách với chính sách cả gói trị giá 150 tỷ USD nhằm cứu vãn sự suy giảm của nền kinh tế.

Mặc dù phiên hôm nay, 25/12/2008, thị trường tăng 11.91 điểm (+1.56%), nhưng xu hướng giảm vẫn tiếp tục cho đến khi nghỉ Tết do một số nguyên nhân sau đây:

- Chính phủ không muốn thực hiện bất kỳ một thay đổi lớn nào để đảm bảo một cái Tết không có leo thang giá cho dân nghèo
- Các tổ chức (đầu tư CK) và VIP của các công ty niêm yết vẫn tiếp tục bán ra với số lượng lớn
- Nhà đầu tư cá nhân hoang mang và có xu hướng rút khỏi thị trường.

Tuy vậy cũng mong rằng diễn biến của thị trường không đúng như nhận định của mình (vì trong tài khoản CP nhiều hơn tiền!!)

Mình cũng đã bán bớt một phần CP STB và sẽ mua lại ở điểm thấp hơn. Hy vọng quyết định này là đúng đắn. Ở thời điểm này nhiều CP đã xuống thấp hơn giá trị thực và có thể mua vào được. Thôi để huy động thêm tiền sau Tết nhập vào tiếp.

Nói chung là TTCK VN đón một cái Tết tồi tệ.

Bán Vàng mỏi tay - Chứng khoán chạy bỏ mạng

Thế giới ở vào trạng thái bất ổn tệ. Giá vàng tăng lên khủng khiếp. Dân Việt Nam đổ sô nhau đi mua vàng (và tất nhiên là tranh nhau bán CP).

Dân đầu tư chứng khoán kêu khóc thảm thiết, tất nhiên chỉ một số thôi. Xem ra xu hướng vàng tăng lên thế này thì CK lại tiếp tục đổ dốc thôi.

Chính phủ có vẻ án binh bất động (mà thực ra là bó tay). Chỉ có mỗi UBCKNN, quá lo lắng cho sự đi xuống của TTCK, có phản ứng nhằm cứu vãn thị trường. Tuy nhiên, khuyến cáo này cũng chẳng có ý nghĩa gì.

Trong khi Chính phủ còn mải lo kìm chế lạm phát để đảm bảo cái Tết cho người nghèo (cam kết chính trị số một đấy nhé) thì dĩ nhiên là mặc kệ mấy chú giầu (giầu thật à?!) ở trên TTCK.

Có người gợi ý nên đóng cửa mấy sàn giao dịch để nghỉ Tết sớm!!! Nghe hợp lý phết. Sau Tết mọi người sẽ bình tĩnh hơn và CK sẽ lấy lại được đà tăng trưởng.